Bugün Ortacag Islam düsünürü ve tarihci Ibn Haldunu okumak ne
anlama geliyor Devlete, iktidarin yükselis ve cöküsüne, devrimlere
ve toplumlarin birlik duygusunun gücüne dair saptamalarini, Islam
cografyasinda ve ötesinde cereyan eden catisma ve krizleri anlamak
icin bir anahtar olarak kullanabilir miyiz Iktidarlarin ve toplumlarin
siddet sarmalina sürüklenerek cökmeleri kacinilmaz bir yazgi midir
Ortadogu tarihi ve siddet üzerine arastirmalariyla taninan Hamit
Bozarslan, SMed 21 Programi Ibn Haldun Ödülüne layik görülen Lüks
ve Siddet, Ibn Haldunda Tahakküm ve Direnis adli bu calismasinda,
iktidar ve medeniyet kavramlarina Islam cografyasinin en önemli
düsünürlerinden Ibn Haldunun gözüyle bakiyor. Ibn Halduncu siyaset
felsefesini tahakküm ve direnis diyalektigi üzerinden, Machiavelli,
Pareto, Toynbee gibi Avrupali düsünürlerle karsilastirarak yorumlayan
Bozarslan, ayni zamanda onun medeniyet kuraminin barindirdigi
cikmazlara ve umutlara isaret ediyor.
Ibn Haldunun önerdigi model, incelemenin merkezine celiskiyi koyar
Kent, siddet olmadan kurulamaz ama varligini onunla birlikte de
sürdüremez. Cogunlukla sert ve vahsi bir kurucu güc tarafindan ele
gecirilip ehlilestirilen kent, baska birtakim güc arzularini dogurur;
bu arzular kent icin her zaman ölümcül olmasa da, onu sürekli
mücadelenin icinde tutar. Iktidar sistemli hale geldikce, kent de gitgide
sistemli bir siddet üretmeye baslar. Cöküs söz konusu olmasa bile,
zamaninin büyük bir bölümünü ister istemez bizzat üreticisi ve kurbani
oldugu bir siddeti engellemeye vakfeder.